Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie

De 3 belangrijkste eigenschappen van de voet bij wandelen en hardlopen

Onze voeten vormen de basis van ons lichaam, het fundament. Wanneer het fundament niet goed functioneert, wankelt het bouwwerk dat steunt op het fundament. Dat geldt ook voor ons lijf. Wanneer onze voeten niet hun normale functie vervullen, leidt dit tot problemen tot ver in het lichaam. Om klachten van onze voeten of een ander lichaamsdeel tijdens het wandelen en hardlopen te begrijpen en te kunnen oplossen, is het belangrijk dat we snappen wat de normale functie van onze voeten is.
In dit artikel over de functie van de voet bij wandelen en hardlopen, geef ik je uitleg over de functionele eigenschappen van onze voeten.
Goed kunnen wandelen of hardlopen vereist een normale functie van onze voeten. Deze normale functie is onder te verdelen in 3 essentiële eigenschappen:1
  • Het toelaten van een voorwaartse verplaatsing van ons lichaam
  • Vervorming van onze voet en een goede balans in de standfase
  • Contact voelen met de grond.

Het toelaten van een voorwaartse verplaatsing van ons lichaam

Om ons lichaam voorwaarts te kunnen verplaatsen, hebben we lenigheid van onze enkel en grote teen nodig, zoals onderstaand plaatje laat zien. We noemen dit ook wel respectievelijk de enkel rocker en voorvoet rocker.2 De eerste rocker, de hiel rocker genaamd, laten we voor nu even buiten beschouwing in dit verhaal.
Rockers enkel voet
Bron afbeelding: 2

De enkel rocker
De enkel rocker vindt plaats vanaf het moment dat onze voet plat op de grond komt tijdens het lopen, en eindigt op het moment dat onze hiel los van de grond komt. In deze fase beweegt het onderbeen voorwaarts ten opzichte van de vaststaande voet. Deze beweging vindt plaats in het bovenste spronggewricht (het enkelgewricht) en wordt een dorsaalflexie genoemd. Om te kunnen wandelen en hardlopen, hebben we zo’n 30º beweeglijkheid nodig in dit gewricht.3

De voorvoet rocker
Vanaf het moment dat de hiel loskomt van de grond, start de voorvoet rocker. Hierbij beweegt de voet in voorwaartse richting ten opzichte van de vaststaande grote teen. Ook deze beweging wordt een dorsaalflexie genoemd, en vindt plaats in het grote teengewricht.
Tijdens wandelen hebben we ongeveer 50-60º beweeglijkheid in dit gewricht nodig.1 Voor hardlopen volstaat 30º.3

Vervorming van onze voet en een goede balans in de standfase

In de fase tijdens het wandelen (en hardlopen) waarin onze voet vlak op de grond staat, moet ons lichaam zo gestuurd worden dat we kunnen afwikkelen over de grote teen. Daarvoor moet ons lichaamszwaartepunt (ons gewicht) verplaatsen van de buitenzijde naar de binnenzijde van onze voet.
Deze verplaatsing gebeurt door een aantal opeenvolgende bewegingen van ons (onder)been, ons onderste spronggewricht, en in de gewrichten van onze voet.

Net na de landing staan we voornamelijk op de buitenrand van de voet. Vervolgens draait ons onderbeen binnenwaarts (endorotatie). Deze beweging is gekoppeld aan het naar binnen kantelen van de enkel (onderste spronggewricht naar eversie) en voet (pronatie). Hierdoor verplaatst ons gewicht zich van de buitenste voetrand naar binnen, richting de grote teen. Hierna kan de voorvoet rocker plaatsvinden.

Om de druk onder onze voet te verplaatsen, is dus ook beweeglijkheid nodig van de genoemde gewrichten. Het gecontroleerd kunnen verplaatsen van de druk onder onze voet tijdens het staan is hetzelfde als wat we balans noemen. Voor het staan op één been zijn soepele gewrichten dus ook een vereiste.
Afwikkelingslijn plantair

Contact voelen met de grond

Vanuit onze voetgewrichten en de huid onder onze voeten krijgen we informatie over onze balans, en de uitvoering van ons looppatroon. De mate waarin we die informatie binnenkrijgen in ons zenuwstelsel, bepaalt hoe we bewegen. Dus: wanneer we minder informatie binnenkrijgen, zal dit leiden tot het anders aansturen van onze spieren, waardoor de kwaliteit van ons looppatroon afneemt.

Het is dus van belang dat we onze gewrichten de vrijheid geven om te bewegen, en dat onze voetzolen goed contact maken met de grond. De eigenschappen van schoenen spelen hierin een zeer belangrijke rol! Immers:
  • Hoe stugger de schoenzool, hoe minder het hielbeen kan bewegen.4
  • Hoe dikker de schoenzool, hoe minder contact we maken met de grond. We voelen daardoor oneffenheden op de grond later, reageren dus later met onze spieren, en de kans op zwikken wordt groter.
  • Hoe meer ondersteuning van de voetboog (door bijvoorbeeld steunzolen), hoe minder noodzakelijke pronatie er kan plaatsvinden.
  • Hoe krapper de voorvoet van de schoen is, hoe beperkter de tenen kunnen bewegen.

Samengevat

Voor een goed looppatroon tijdens wandelen en hardlopen hebben we het volgende nodig:
Literatuur
  1. Dicharry, J. Running rewired. Boulder (CO), USA: Velopress; 2017
  2. Riezebos, C. Rockers: beperking en compensatie. Podosophia. 2016;24:27–30
  3. Novacheck TF. The biomechanics of running. Gait Posture. 1998 Jan 1;7(1):77-95
  4. Morio C, Lake MJ, Gueguen N, Rao G, Baly L. The influence of footwear on foot motion during walking and running. J Biomech. 2009 Sep 18;42(13):2081-8
Wil je zelf werken aan een betere functie van je voeten?
Ontvang direct GRATIS tips hoe jij zelf de functie van je voeten kunt verbeteren!
Please enable javascript to use this contact form.
downloaden
Recent
De relatie tussen fasciitis plantaris en hallux valgus
De fascia plantaris (de peesplaat onder de voet) en de grote teen zijn anatomisch en functioneel met elkaar verbonden. Fasciitis plantaris of ''hielspoor'' (of liever fasciopathie plantaris) en hallux valgus (een scheve grote teen) zijn vaak voorkomende voetklachten. Uit een recente studie blijken deze twee aandoeningen ook nog eens sterk met elkaar te maken te hebben.
Gebroken enkel of voet 5 testen om zelf te doen
Bij 33% van de enkelblessures die zich melden bij de spoedeisende hulp, blijkt het te gaan om een breuk. Om onnodige blootstelling aan röntgenstraling te vermijden, bestaat er een accurate manier om zelf te beoordelen of er wel of geen breuk aanwezig is na een val of verzwikking. In dit artikel lees je hoe je zelf een breuk kunt uitsluiten.
Wat kan een 5d loopanalyse voor een hardloper betekenen
Voetnoot 9
Als hardloper wil je naast genieten natuurlijk ook zo lang mogelijk blessurevrij lopen. Hoewel er al heel veel wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar allerlei factoren, blijken er maar twee oorzaken echt ertoe te doen: het te snel opvoeren van de loopafstand, en een eerdere blessure hebben gehad. Een 5D hardloopanalyse kan bij beide factoren een belangrijke meerwaarde leveren om zo lang mogelijk blessurevrij te lopen. Welke pluspunten dat zijn, lees je in dit artikel.
Platvoeten bij kinderen
Wanneer een kind platvoeten lijkt te hebben, is dit vaak een punt van bezorgdheid bij de ouders. Ouders melden zich bij de huisarts of fysiotherapeut met de vraag of hun kind steunzolen nodig heeft, en er wordt belang gehecht aan het dragen van ''goede schoenen''.
In dit artikel geef ik antwoord op vragen als ''Zijn platvoeten bij kinderen slecht?'', ''Leiden platvoeten tot klachten op latere leeftijd?'', en ''Hebben kinderen met platvoeten steunzolen nodig?''.
Bewegingsbeperking van het bovenste spronggewricht
Een soepel bewegend enkelgewricht is van belang voor een goed looppatroon. Veel mensen hebben echter een stijve enkel, vaak door een eerder meegemaakte enkelverzwikking. Stijfheid van het enkelgewricht wordt gezien als risicofactor voor meerdere klachtenbeelden, zoals hielpijn. Hoe een beperkt bovenste sprongewricht vraagt om compenseren, en hoe het leidt tot andere klachten, lees je in dit artikel.
De 3 belangrijkste eigenschappen van de voet bij wandelen en hardlopen
Voetnoot 8
Onze voeten vormen de basis van ons lichaam, het fundament. Wanneer het fundament niet goed functioneert, wankelt het bouwwerk dat steunt op het fundament. Dat geldt ook voor ons lijf. Wanneer onze voeten niet hun normale functie vervullen, leidt dit tot problemen tot ver in het lichaam. Om klachten van onze voeten of een ander lichaamsdeel tijdens het wandelen en hardlopen te begrijpen en te kunnen oplossen, is het belangrijk dat we snappen wat de normale functie van onze voeten is.
12...4