De 6 meest voorkomende blessures bij wielrennen
Wielrennen is niet zo'n blessuregevoelige sport als bijvoorbeeld voetbal en hardlopen. Toch zijn er genoeg wielrenners die zich vanwege verschillende blessures melden bij een arts of fysiotherapeut. Deze klachten kunnen globaal verdeeld worden in twee groepen: traumatisch en niet-traumatisch. In dit artikel geef ik je een overzicht van de 6 bekendste wielrenblessures, en probeer ik waar mogelijk aan te geven wat de oplossing is, of hoe je ze kunt voorkomen.
Traumatische blessures bij wielrennen
De meeste blessures bij wielrennen ontstaan door een val. In 2013 werden er 3800 wielrenners behandeld op de spoedeisende hulp (SEH). Meestal gaat het hierbij een breuk van de schouder of het sleutelbeen. Bij 25% is er sprake van hoofdletsel.Bij een gemiddelde sportblessure wordt 6% opgenomen in het ziekenhuis. Bij wielrenners moet bijna een kwart(!) van de SEH-bezoekers worden opgenomen. De laatste jaren neemt het aantal wielrenblessures toe.1
Niet-traumatische blessures bij wielrenners
Ongeveert 85% van de fietsers krijgt te maken met een niet-traumatische blessure.2 De 6 meest voorkomende blessures zijn:- Kniepijn;
- Pijn in de bovenrug, nek en schouders;
- Pols- en handklachten;
- Zadelpijn;
- Lage rugpijn;
- Voetklachten.
1. Kniepijn bij wielrennen
Gemiddeld 21 tot 65% van alle fietsblessures betreft kniepijn, meestal rond de knieschijf of aan de buitenzijde van de knie (het zogenaamde Tractus Iliotibialis Frictie Syndroom).2-4 De twee belangrijkste oorzaken hiervan die worden aangegeven in de literatuur zijn de afstelling van de fiets (in het bijzonder de positie van het zadel) en overtraining (intensiteit en volume, oftewel "te vaak, te ver".2Een aanpassing van de hoogte en de voor-/achterwaartse positie van het zadel heeft invloed op de kniehoek in de verschillende trapperposities. Tevens verandert daarmee de positie van de knie ten opzichte van de trapas, wat invloed heeft op de krachten die aankomen op de knie.2 Met een juiste afstelling van de wielrenfiets kunnen de krachten op de knie verminderd worden, waardoor er minder kans is op kniepijn. Uiteraard kunnen met een goede zadelpositie ook knieklachten voorkómen worden.
2. Pijn in de bovenrug, nek en schouders
Negen tot 66% van de niet-traumatische fietsblessures betreft pijnklachten in de bovenrug en nek-schouderregio.2 De oorzaak daarvan zou gelegen zijn in compressie op zenuwen als gevolg van het langdurig aanspannen van de nek-schouderspieren. Het lijkt echter logischer dat de pijn veroorzaakt wordt door oververmoeidheid van de genoemde spieren door het langdurig in dezelfde houding zitten. Daarnaast kunnen bewegingsbeperkingen in dit gebied pijnklachten veroorzaken, vooral wanneer de wielrenner langdurig die gewrichten in de uiterste gewrichtsstanden heeft staan.Naast het manueeltherapeutisch behandelen van de eventueel aanwezige bewegingsbeperkingen, kan een aanpassing van de afstand tussen het stuur en het zadel ontspanning bieden aan dit lichaamsgebied.2,3
3. Hand- en polsklachten
Zo'n 10 tot 70% van alle fietsblessures betreft hand- en polsklachten.2 Deze klachten worden vooral veroorzaakt door druk op de polszenuwen tijdens lange ritten.(2) Ook hier kunnen de klachten veroorzaakt worden door onvoldoende lenigheid in het polsgewricht. Wanneer deze lenigheid van nature beperkt is, heeft behandeling weinig zin, en zal gekeken moeten worden of een aanpassing van de houding op de fiets verlichting brengt.Veel afwisselen van de grip, zoals afwisselend de handen op het stuur en de handle bars leggen, kan deze klachten voorkomen. Dit is eigenlijk altijd voor iedere fietser aan te bevelen. Daarnaast kunnen handschoenen en een extra dik stuurlint de druk op de polsen verminderen.3
Door het stuur te verhogen, of door het stuur dichter naar het zadel te brengen, wordt de druk op de polsen ook minder. Omdat dit weer invloed heeft op andere delen van het lichaam, is het tijdens een dynamische fietspositieanalyse (bikefitting) van belang om het totaalplaatje te overzien.

4. Zadelpijn
Pijn aan het zitvlak is een kwaal die vrijwel elke fietser wel kent. Het betreft 42-64% van de niet-traumatische fietsblessures, en is goed te voorkomen door o.a. het gebruik van goede fietskleding, een ander zadel of de juiste hygiëne (wassen kleding, NIET scheren in het zadelgebied). Op sportzorg.nl is een prima overzichtsartikel te vinden over dit onderwerp.65. Lage rugpijn bij wielrenners
In 30 tot 75% van de gevallen betreft de fietsblessure pijn in de lage rug. Oorzaken die worden aangegeven zijn het ontwikkelen van een hernia, en verminderde activiteit van de rugstrekkers. Als achterliggend mechanisme worden een te grote afstand tussen stuur en zadel, en een te grote kanteling van het zadel gezien.2 Deze mechanismen zijn onderdeel van de bikefitting, en worden als zodanig geanalyseerd, en indien gewenst aangepast. Niettemin zijn ook bij lage rugpijn, net als bij pijn in de bovenrug en schouderregio, spiervermoeidheid en bewegingsbeperkingen in de wervelgewrichten mogelijk de oorzaak van klachten tijdens het wielrennen. Dat maakt het fysiotherapeutisch onderzoek, gekoppeld aan de bikefitting, zeer waardevol en onmisbaar.6. Voetklachten
Hoe vaak wielrenners te maken krijgen met voetklachten is niet bekend, maar dat het een veel voorkomende klacht is, is zeker. Vaak bestaan deze klachten uit gevoelloosheid en tintelingen in de voeten. De oorzaak ligt vaak in afklemming van bloedvaten en zenuwen in de voeten door knellende schoenen. Een goede pasvorm is daarom van groot belang. Er wordt nogal eens met steunzolen gewerkt of met zogenaamde wedges (wigjes), wanneer er sprake zou zijn van een afwijkende voetstand.3 Het is naar mijn mening echter niet zo dat de voet afwijkt van een of andere norm, maar dat de mobiliteit in de enkel, voet of knie niet voldoende is om zich aan te passen aan de vastliggende bewegingen die de fiets onze gewrichten oplegt.ADVIES VAN DE GANGMAKERIJ
- Heb je klachten tijdens het wielrennen?
- Of wil je juist een fietsblessure voorkomen?
Literatuur
- Letsel Informatie Systeem 2013, VeiligheidNL; Ongevallen en Bewegen in Nederland 2009-2013, VeiligheidNL; Letsellastmodel 2013, VeiligheidNL i.s.m. Erasmus Medisch Centrum
- Bini RR, Di Alencar TA. Non-traumatic injuries in cycling. In: Bini RR, Carpes FP. Biomechanics of cycling. Brazil: Springer; 2014: p.53-60
- Achterberg E, Vroemen G. Fietsblessures van hoofd tot teen. Wielerland Magazine. 2011 sept;(9):70-71
- Clarsen B, Krosshaug T, Bahr R. Overuse injuries in professional road cyclists. Am J Sports Med. 2010 Dec;38(12):2494-501
- De Schutter G. The expert view on bicycling injuries. In: Glaudemans A et al. Nuclear medicine and radiologic imaging in sports injuries. Berlin: Springer-Verlag; 2015: p.1056-70
- Achterberg E. Fietsblessures; zadelpijn. Wielerland Magazine. 2011 aug;(8):28-29
Recent





Voetnoot 14
Veel mensen die bij ons komen, maken zich zorgen over de vorm van hun voet: een lage voetboog (vaak 'platvoeten' genoemd), juist een opvallend hoge wreef, of tenen die niet mooi recht staan. De vraag die dan bijna altijd volgt: moet dit gecorrigeerd worden, voordat het tot klachten leidt? Het antwoord is genuanceerder dan je zou denken, en recent wetenschappelijk onderzoek geeft hier een mooi en verrassend antwoord op.
Voetnoot 13
Eerder schreef ik al een artikel over de gevolgen van een beperkt beweeglijk bovenste spronggewricht, en hoe dit tot allerlei compensaties en klachten kan leiden. In dit artikel zoom ik specifiek in op sporters, en bespreek ik een net gepubliceerd wetenschappelijk artikel dat een belangrijk punt maakt: een stijve enkel is niet één op zichzelf staand probleem, maar kan door verschillende structuren veroorzaakt worden. En dat betekent dat de aanpak ook per persoon zou moeten verschillen.
Rust en ontzien lijken logisch bij een pijnlijke achillespees — toch lossen ze de klacht zelden blijvend op. Ontdek waarom je achillespees juist gebaat is bij belasten, en wat de wetenschap zegt over écht herstel.
Voetnoot 12
Een voetnoot over ons cursusbedrijf in voet- en enkelklachten FA Education, en waarom dat goed nieuws is voor jouw voeten!
Voetnoot 11
Wij van De Gangmakerij hechten veel waarde aan betrouwbare samenwerkingspartners. Een van die partners is de winkel Barefoot and More, gespecialiseerd in barefoot- en minimalistische schoenen. In dit gastblog laten wij je kennismaken met de grondleggers van deze mooie zaak in Arnhem.
Voetnoot 10
Voeding krijgt steeds meer aandacht als het gaat om de invloed op onze gezondheid. Dat is niet zo vreemd, aangezien zowel de kwaliteit van voeding is veranderd, alsook dat steeds meer wetenschappelijk onderzoek aantoont wat de invloed is van voeding op onze gezondheid én dat voeding niet voor iedereen hetzelfde zal zijn. In dit blog legt Olaf van der Zanden nieuwe inzichten uit in het licht van het herstel van voetklachten.
